Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nden Emir Alapala ve Dilara Türkeş, Alzheimer hastalarının bilişsel işlevlerini desteklemeyi ve günlük yaşamda güvenliklerini artırmayı amaçlayan giyilebilir akıllı kolye ReminiScent ile 2026 James Dyson Ödülü Türkiye Ulusal Kazananı seçildi. Açıklamaya göre ultrasonik atomizasyon teknolojisini kullanan ReminiScent, hastanın sevdiği ve tanıdık kokuları gün boyunca belirli aralıklarla mikro dozlarda yayarak hafıza merkezlerini uyarmayı hedefliyor. Kolye üzerinde yer alan kan grubu ve acil durum iletişim bilgileri de beklenmedik bir kriz veya kaybolma durumunda çevredeki kişilerin hastanın yakınlarına hızlıca ulaşmasına yardımcı oluyor. Alzheimer hastalığının ilerleyen evrelerinde görülen hafıza kaybı ve yönelim bozukluğu, hastaların günlük yaşamda yoğun stres ve panik yaşamasına neden olabiliyor. Koku duyusu ile beynin hafıza merkezi arasındaki doğrudan nörolojik bağlantıdan yola çıkan ReminiScent, tanıdık kokuları taşınabilir ve otonom bir sistemle hastanın günlük yaşamına dahil etmeyi amaçlıyor.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
ReminiScent hakkında yapılan açıklamada, “ReminiScent fikri, ekip üyelerinden birinin annesinin nergis kokusuyla gençliğine dair anıları hatırlaması ve ileri evre Alzheimer ile yaşayan büyükannesinin nemli toprak ve ıslak çim kokusuyla eski bağlarındaki çeşmeyi anımsamasıyla şekillendi. Ergonomik ve silindirik bir akıllı kolye olarak tasarlanan cihaz; 16×16 mm boyutlarında özel bir devre kartı, STM32 mikrodenetleyici ve 113 kHz piezoelektrik atomizer içeriyor. Sistem, sıvı kokuyu ısı kullanmadan mikroskobik soğuk buhara dönüştürüyor ve saatte bir kez 15 saniye çalışarak ardından derin uyku moduna geçiyor. Bu mikro dozlama yaklaşımı hem enerji ve sıvı tüketimini azaltmayı hem de koku reseptörlerinin sürekli uyarıma bağlı yorulmasını önlemeyi hedefliyor. Çıkarılabilir gövde ve modüler pamuk sistemi sayesinde hastaya bakan kişiler farklı koku kartuşları arasında kolayca geçiş yapabiliyor. ReminiScent, geliştirme ve ticarileştirme yolundaki sonraki adımlarını desteklemek üzere James Dyson Ödülü Ulusal Kazananı olarak 5.000 Sterlin ödülün sahibi oldu. Ekip, projenin bir sonraki aşamasında Alzheimer hastalarında kaybolma riskine karşı otonom konum takibini sisteme entegre etmeyi, daha kompakt bir mimari geliştirmeyi ve uzun vadede gerekli medikal sertifikasyon süreçlerini tamamlamayı hedefliyor.” ifadelerine yer verilirken, ReminiScent ekibi ödüle dair şunları söyledi:
“James Dyson Ödülü’nü ulusal düzeyde kazanmak, her şeyden önce Alzheimer hastalarının yaşamlarını iyileştirme vizyonumuzun güçlü bir şekilde karşılık bulduğunu gösteriyor. Tasarımımızın uzmanlar tarafından takdir edilmesi bizim için en büyük motivasyon kaynağı. Ödülün sağladığı finansal destek ise Ar-Ge süreçlerimizi hızlandırmak için ihtiyaç duyduğumuz ekipmanları edinmemize ve vizyonumuzu gerçeğe dönüştürmemize önemli katkı sağlayacak. Bundan sonraki süreçte odağımız, ürünü Alzheimer hastaları için daha güvenli ve faydalı hale getirmek üzere Ar-Ge çalışmalarımızı sürdürmek. Bu kapsamda, hem hastalar hem de hastaya bakan kişiler için büyük önem taşıyan konum takibi gibi yeni özellikleri cihaza entegre etmeyi planlıyoruz. Ardından bu geliştirmeleri içeren kapsamlı prototipleme sürecini tamamlayarak ürünü son haline getirmeyi, gerekli sertifikasyon süreçlerinin ardından ise ReminiScent’i gerçekten ihtiyaç duyan kişilerle buluşturmayı hedefliyoruz.”
James Dyson Ödülü Türkiye Ulusal Jüri Üyesi ve Acıbadem Üniversitesi Dekanı Prof. Dr. Ata Akın ise projeye ilişkin şunları söyledi: “Alzheimer hastalığının günümüzde henüz tamamen iyileştirilememesi nedeniyle, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya yönelik teknolojiler önem taşıyor. Bu projede önerilen teknoloji; non-invazif, ilaç içermeyen ve sürekli kullanıma uygun yapısıyla bilimsel olarak kanıtlanmış bir fizyolojik süreci hedefliyor. Koku duyusunun hafıza üzerindeki güçlü etkileşim mekanizmasından yola çıkılarak geliştirilen proje, aynı zamanda sadeliği ve kullanım kolaylığıyla da dikkat çekiyor.” Dyson jüri temsilci grubunda yer alan ve Dyson’da Yardımcı Baş Mühendis olarak görev yapan Tuğra Erol ise ReminiScent hakkında şunları söyledi:
“James Dyson Ödülü’ne yapılan bu başvuru, yaşlanan nüfusun ve özellikle demans ve Alzheimer hastalarının temel ihtiyaçlarından yola çıkan bir çözüm öneriyor. İnsan fizyolojisinin ve işleyiş mekanizmalarının temel prensiplerinden yararlanarak basit ancak güçlü bir çözüm sunmayı amaçlayan proje, dünyanın farklı bölgelerinde daha geniş kitlelere ulaşma ve herkesin böyle bir üründen faydalanabilmesini sağlama potansiyeli taşıyor. ReminiScent, mühendislikte benimsediğimiz yaklaşımı güçlü bir şekilde ortaya koyuyor.
Araştırma ve problemin tanımlanması sağlam kaynaklarla desteklenirken, çözüm de eskizler ve prototipleme yoluyla üzerinde düşünülmüş ve iyi açıklanmış bir tasarım olarak sunuluyor. Proje ayrıca reminisans terapisini koku eğitimiyle bir araya getirerek, halihazırda pazarda bulunan ürünlerden farklı bir yaklaşım sunuyor. Günümüzde Alzheimer hastalığının henüz bir tedavisi bulunmuyor. Güvenlik ve terapi desteği sağlamayı amaçlayan, uygun maliyetli ve sürekli kullanılabilir bir çözüm olarak ReminiScent; hafıza yollarının koku yoluyla uyarılmasına dayanan bu yaklaşımın daha geniş kitlelere ulaşması ve böylece yaşadığımız dünya üzerinde olumlu bir etki yaratması açısından önemli bir potansiyel taşıyor.”
ReminiScent, iki Ulusal İkinci Uni-Grip ve Desmos ile birlikte James Dyson Ödülü’nün bir sonraki aşamasına ilerleyecek. Dyson mühendislerinden oluşan küresel bir ekip tarafından seçilecek uluslararası İlk 20 listesi 14 Ekim’de, James Dyson tarafından seçilecek uluslararası kazananlar ise 4 Kasım’da açıklanacak.
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR
Source link
