Ülkemizde raylı ulaşım; şehirler arası güzergahlarda daha yavaş gelişse de şehir içi ulaşımda gittikçe artan bir hızda yaygınlaşmaktadır. Bu gelişmeye paralel olarak modern bir raylı ulaşım sisteminde artan yolcu sayısı, sıklaşan seferler ve yükselen güvenlik beklentileri doğrultusunda, daha akıllı, daha güvenilir ve daha yedekli çözümlerin kurgulanması gerekmektedir.
Kurulan sistemlerde otomasyon seviyesi ne kadar üst düzeyde olsa da aracı süren operatöre ergonomik insan-makine arayüzleri (HMI) aracılığıyla bilgi vermek, anlık komutlarına aracılık etmek her zaman kritik önem taşır. Artan trafik ve eklenen yeni güvenlik sistemlerinin oluşturduğu ek iş yükleri HMI tasarımlarının güncellenerek operatör farkındalığın arttırılmasını zorunlu kılmaktadır.
Lima Endüstriyel Bilgisayar, iş ortağı olduğu Advantech’in demiryolu uygulamaları için geliştirdiği ürünlerle sistem bütünleştirici ve işletmeci şirketlere uzun soluklu proje çözümleri sunmaktadır.
Şehir içi ve banliyö hatlarında yoğun yolcu trafiğine sahip, günün büyük bölümünde kesintisiz çalışan bir filo işletmekte olan ulusal bir ulaşım şirketimizin yakın zamanda bu tip bir gereksinimi ortaya çıktı. Mevcut tren setlerinde kullanılan HMI altyapısı, zaman içerisinde artan sistem sayısını ve veri yoğunluğunu taşımakta zorlanmaya başlamıştı. Operasyonel veriler farklı alt sistemlerde dağınık halde bulunmakta, operatör trenin genel durumunu değerlendirmek için birden fazla uyarı kaynağı ve ekrana bakmak zorunda kalmaktaydı. Bu durum özellikle stresli ve yoğun operasyon anlarında hata riskini artırmaktaydı.
Buna ek olarak, kritik uyarıların büyük bölümü yalnızca görsel olarak sunulmakta, operatörün ekrana bakmadığı anlarda fark edilme olasılığı azalmaktaydı. Sorunlar sadece sefer aksamalarına değil, yolcu memnuniyetsizliğine ve işletme maliyetlerinin artmasına da neden olmaktaydı. Bu gereksinimleri değerlendiren sistem bütünleştirici iş ortağımız, seçeceği gelişkin HMI için proje hedeflerini şu şekilde belirledi.
- Merkezi Operasyon Yönetimi
Tüm operasyonel verileri gerçek zamanlı görüntüleyebilecek performans ve bağlanabilirlik - Artırılmış Operatör Farkındalığı
Kritik durumların operatöre görsel ve sesli uyarılarla duyurulması - Bütünleşik Totman Sistemi
Operatörün görev başında olduğunu doğrulayan Totman (Dead-Man) fonksiyonunu sağlayabilmek - Arıza ve Hatalara Dayanıklı Mimari
HMI arızasında operasyonun kesintisiz devam etmesini sağlamak. - Demiryolu Standartlarıyla Tam Uyum
EN50155 başta olmak üzere ilgili tüm demiryolu standartlarını karşılamak.
Tüm bu gereksinimleri karşılamak üzere Lima Endüstriyel Bilgisayar olarak Advantech ITA-8100 HMI platformu birbirini yedekleyecek şekilde, çift olarak kullanılmak üzere önerilmiştir. EN-50155 sertifikalı ITA-8100 HMI platformu, fansız ve hareketli parça içermeyen tasarımı, 10.4” ekran, sektöre özel 32 fonksiyon tuşu demiryolu uygulamaları için ideal tasarımdadır.
Her tren setinde iki adet HMI, kondüktör kabinine ergonomik şekilde yerleştirilmiştir. Bu ünite tren kontrol ve izleme ağına aynı anda bağlı olup tüm operasyonel verileri eş zamanlı olarak alır. Normal işletim sırasında HMI’lardan biri aktif olarak operatöre kullanıcı arayüzünü sunarken, diğeri arka planda çalışır ve sürekli senkronize halde bekler ve bir arıza durumunda otomatik olarak devreye girer.
Totman Çıkışı, trenin emniyet zincirine yalnızca her iki HMI’dan da operatör yanıtı alınamadığı, yani gerçek bir operatör kaybı veya bilinçsizlik durumu oluştuğunda iletilir. Bu yedekli mimari sistem güvenirliğini arttırmakla kalmamış, hatalı Totman uyarısıyla trenin acil fren yapma gereğini de ortadan kaldırır.
Sistem bütünleştiricimiz HMI Uygulamasını operatörün trenin durumunu tek bakışta anlayabileceği bir şekilde tasarlamıştır. Tren hızı, enerji durumu, frenleme bilgileri, kapı ve tahrik sistemlerinin durumu gibi kritik veriler, yüksek kontrastlı renkler ve büyük, net ikonlarla sunulmaktadır.
Sesli Uyarılar içinse harici hoparlörü doğrudan sürebilen bir sesli uyarı altyapısı sunulmuştur. Farklı alarm seviyeleri için farklı ses tonları kullanılması, operatörün alarmın türünü sezgisel olarak ayırt etmesini sağlayarak, tepki süresini kısaltmıştır.
Ortaya çıkan çözüm, modern demiryolu işletmeciliğinin gereksinimlerine yanıt veren, güvenli, ölçeklenebilir ve uzun ömürlü bir HMI deneyimi sunarak, tren işletmecisi için sürdürülebilir bir değer yaratmıştır.
Proje ve Ürünler Hakkında Ek Bilgi İçin: [email protected]
Source link
